اکثر سرمایه­ گذاران و مخصوصاً کسانی که افق سرمایه­ گذاری کوتاه مدت دارند و به نوسان گیری در بازار سهام مشغولند، سهام با نقدشوندگی بالاتر را ترجیح می­ دهند. مخصوصاً اگر میزان نقدینگی که قرار است در سهم یک شرکت سرمایه گذاری شود در مقایسه با متوسط ارزش معاملات آن سهم درصد قابل توجهی باشد، نگرانی چگونگی فروش سهم برای سرمایه­ گذار رنگ و لعاب بیشتری می­ گیرد. از این رو، مازیار فتحی و محمد مهدی عشریه تحلیلگر و مشاوران سرمایه گذاری کارگزاری راهنمای سرمایه گذاران در این یاداشت به موضوع نقدشوندگی صنایع بورسی بر مبنای بازدهی و حجم معاملات پرداخته اند.

 

 اکثر سرمایه­ گذاران و مخصوصاً کسانی که افق سرمایه­ گذاری کوتاه مدت دارند و به نوسان گیری در بازار سهام مشغولند، سهام با نقدشوندگی بالاتر را ترجیح می ­دهند. مخصوصاً اگر میزان نقدینگی که قرار است در سهم یک شرکت سرمایه گذاری شود در مقایسه با متوسط ارزش معاملات آن سهم درصد قابل توجهی باشد، نگرانی چگونگی فروش سهم برای سرمایه ­گذار رنگ و لعاب بیشتری می گیرد. اصولاً سرمایه‌گذاران، نقدشوندگی را از این دیدگاه مورد توجه قرار می‌دهند، که بتوانند یک دارایی را سریعاً بخرند یا بفروشند، بدون آن ‌که قیمت آن دستخوش تغییرات شدید شود و از همین دیدگاه می‌گویند دارایی مذکور دارای قدرت نقدشوندگی بالایی است. عوامل متفاوتی مانند ضریب نقدشوندگی و رتبه نقدشوندگی که به حجم معاملات، ارزش معاملات، تعداد معاملات و ...  بستگی دارد میزان نقدشوندگی یک سهم را اندازه ­گیری می ­کند. از دیدگاه اثر قیمتی، نقدشوندگی توانایی بازار برای جذب حجم عظیم معاملات بدون ایجاد نوسانات شدید در قیمت تعریف می ­شود. علاوه بر این، ویژگی اصلی بازارهای نقدشونده، اندک بودن فاصله بین قیمت­ های پیشنهادی خرید و فروش است.

بر اساس تحقیقات صورت گرفته بر روی بازارهای مالی، بین ریسک نقدشوندگی با متغیرهایی چون بازده واقعی سهام رشدی و ارزشی و همچنین ساختار هیأت مدیره مستقل تر و رویکرد هیأت مدیره اثربخش تر، رابطه وجود دارد. به عبارت دیگر هر چه ریسک نقدشوندگی افزایش یابد نوسانات بازده سهام شرکت نیز افزایش می­ یابد. بر اساس مطالعات صورت گرفته، این نوسانات بازدهی برای شرکت ­های رشدی بیش از شرکت ­های ارزشی است. از طرف دیگر هر چه ساختار هیئت مدیره مستقل­ تر و رویکرد هیات مدیره اثربخش­ تر باشد، شرکت نقد شوندگی بالاتری نسبت به سایر شرکت­ ها دارد. در واقع، در شرکت هایی که امتیاز بیشتری از لحاظ کیفیت راهبری شرکتی داشته اند، اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام، کمتر است یا به عبارتی همان شکاف قیمتی سفارش­ های خرید و فروش که در سیستم معاملات چیده می شوند، کوچک می شود.

به همین ترتیب عدم نقدشوندگی، نمایانگر تأثیری است که روند سفارش بر روی قیمت می­ گذارد. از مسائلی که در این حیطه جالب به نظر می ­رسد و تواماً به هر دو بحث نقدشوندگی و ریسک مرتبط است نسبت عدم نقدشوندگی است. نسبت عدم نقدشوندگی به این مساله اشاره دارد که تغییر قیمت یک سهم در یک روز معاملاتی به ازای چه میزانی از حجم معاملات آن روز صورت می­ پذیرد. قاعدتاً و بر مبنای مکانیزم عرضه و تقاضا اگر یک سهم معاملات روانی داشته باشد و همچنین کارایی بازار در حد مطلوب ارزیابی شود و نقدینگی شناور در بازار با توجه به ارزش کل بازار سرمایه به میزان مناسبی باشد و همچنین حضور حقیقی­ ها و حقوقی­ ها در سهام شرکت ­های مختلف پر رنگ جلوه نماید تغییر قیمت باید با توجه به اطلاعات شفاف صورت گیرد و این امر باید نسبت مستقیمی با حجم معاملات داشته باشد. یعنی هر چقدر تغییر قیمت یک سهم بیشتر باشد باید حجم معاملات هم افزایش یابد و بالعکس. نسبت عدم نقدشوندگی آمیهود به این مساله پرداخته است. سهامی که نسبت عدم نقدشوندگی آمیهود در آن بالا باشد، در قبال حجم کوچکی از معامله تغییر قیمت زیادی دارد. این نسبت برای هر سهم در یک بازه زمانی به صورت متوسط روزهای معاملاتی محاسبه می­ شود که برای هر روز از تقسیم قدر مطلق بازده بر حجم معاملات بدست می­ آید. چنانچه در یک سهم این نسبت بالا باشد آن سهم با عدم نقدشوندگی رو برو خواهد بود وبالعکس. مقدار این نسبت زمانی بالا است که قیمت سهم در واکنش به حجم معاملات اندک، تغییرات زیادی داشته باشد. این معیار به عنوان واکنش قیمت روزانه سهام به حجم معاملات تفسیر می شود. این معیار در کارهای علمی در بورس­ های معتبر جهان به صورت میانگین برای یک دوره زمانی که معمولاً سالانه در نظر گرفته می ­شود محاسبه شده است. با توجه به فرمول آمیهود نسبت فوق را با نماد ILLIQ که مخفف illiquidity به معنای عدم نقدشوندگی است، تعریف می­کنند.

در جدول زیر که بر مبنای فرمول عدم نقدشوندگی آمیهود تهیه و تنظیم شده این نسبت برای صنایع حاضر در بورس محاسبه شده و مبنای زمانی معاملات از ابتدای سال جاری تا تاریخ 17 اسفند 93 است. البته برای ملموس تر بودن اعداد نسبت آمیهود، حجم معاملات برای سهام شرکتها به میلیون سهم در نظر گرفته شده که این فرض خللی در امر مقایسه بین صنایع به وجود نمی آورد.

بر این اساس، در سال 93 صنعت خودرو صدرنشین نسبت عدم نقدشوندگی آمیهود قرار گرفت. به عبارت دیگر گروه خودرو به عنوان نقدشونده­ ترین گروه در سال جاری در بازار بورس لقب می­ گیرد. پس از آن بانک و سرمایه­ گذاری رده ­های بعدی را به خود اختصاص دادند. گروه­ هایی چون نساجی، دباغی، زراعت، چوبی و چاپ نیز به عنوان ضعیف­ترین گروه­ های نقدشونده در بازار سرمایه معرفی شدند که نشان از عدم تمایل فعالان به معامله در سهام این گروه ­ها است و به همین ترتیب نوساناتی که در قیمت سهام این گروه­ ها اتفاق می­ افتد بر اثر سفته ­بازی است  و بالتبع قابلیت اعتماد و اتکا بر قیمت­ های سهام این صنایع پایین می­ آید.

از دیگر نکات جالب این است که اگر چه برخی از صنایع مانند خودرو پر نوسان دنبال می­ شوند اما می­توان این گونه بیان داشت که نوسانات سهام صنعت، نقدینگی مناسبی را نیز با خود همراه کرده است.

از طرفی در محاسبه نسبت آمیهود برای شاخص کل بورس این نتیجه گرفته شده است که بنا به انتظارات، تغییرات بازدهی شاخص کل به نسبت شاخص صنایع کمتر می­ باشد. زیرا شاخص کل نشان­ دهنده کلیت بازار است و می­ بایست تغییرات بازدهی بسیار ملایم ­تر و با حجم معاملات بیشتر در آن رخ دهد.

             

                      نسبت عدم نقدشوندگی شاخص کل : 0.0002

نسبت عدم نقدشوندگی

صنعت

ردیف

نسبت عدم نقدشوندگی

صنعت

ردیف

0.0587

قند و شکر

19

0.0011

خودرو

1

0.0767

کانی غیر فلزی

20

0.0016

بانک

2

0.0852

برقی

21

0.0034

سرمایه گذاری

3

0.0902

کاشی و سرامیک

22

0.0054

شیمیایی

4

0.0914

کانه فلزی

23

0.0059

ساختمان

5

0.1193

وسایل ارتباطی

24

0.0061

ماشین آلات

6

0.1464

لاستیک و پلاستیک

25

0.0078

فلزات اساسی

7

0.3480

بیمه

26

0.0125

محصولات فلزی

8

0.5732

ذغال سنگ

27

0.0129

چند رشته ای صنعتی

9

0.5885

اندازه­گیری

28

0.0149

پالایشگاه

10

0.5770

مخابرات

29

0.0149

استخراج نفت و گاز

11

0.9120

کاغذی

30

0.0163

سیمان

12

1.3260

اسخراج معادن

31

0.0190

لیزینگ

13

4.7295

چاپ

32

0.0274

غذایی

14

35.8698

دباغی

33

0.0366

حمل و نقل

15

57.8175

زراعت

34

0.0399

دارو

16

77.2206

چرمی

35

0.0416

رایانه

17

632.6546

نساجی

36

0.0535

فنی مهندسی

18

 

مازیار فتحی – محمد مهدی عشریه

          واحد تحلیل و مشاور سرمایه­ گذاری کارگزاری راهنمای سرمایه­ گذاران

 

 

ارسال نظر

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 2 =

پربازدیدترین

آخرین‌های یادداشت‌ها