بین الملل

این نزول شدید و فراگیر که از بازارهای سهام چین آغاز شد، دولت این کشور را به واکنش وادار کرده است. دولت چین اقدامات فراوانی را به منظور مقابله با افت بازار سرمایه انجام داده است؛ از جمله این اقدامات می‌توان به کاهش نرخ ذخیره قانونی توسط بانک مرکزی چین اشاره کرد.

 
 

حمید اسکندری، حسین پیرایش، کارشناسان مدیریت تحقیق و توسعه‌ بورس اوراق بهادار تهران

 

اغلب بازارهای مالی جهان در آگوست سال 2015 نوسانات شدید و افت‌ سنگین شاخص‌ها را تجربه کردند. شاخص ترکیبی شانگهای چین در یک روز 8.5 درصد افت را تجربه کرد که این افت به سرعت به بازارهای مالی دیگر انتقال پیدا کرد. برخی تحلیل‌گران آن را شروع بحران جهانی جدید و  برخی دیگر این مسئله را واکنشی غیر معقول و عجولانه دانسته و بیان کردند که این افت همانند طوفانی زودگذر است و به‌زودی شاهد بازگشت ثبات به بازارهای مالی خواهیم بود. متن پیش رو وضعیت شاخص‌های بورس‌های بزرگ دنیا در بازه‌ی زمانی 10 آگوست تا 8 سپتامبر  2015 (19 مرداد تا 17 شهریور ماه 1394) را مورد بررسی قرار داده است.

در ایالات‌متحده آمریکا از 10 آگوست تا 8 سپتامبر، شاخص‌ صنعتی داو جونز با کاهش 1200 واحدی، 7.32 درصد، شاخص نزدک[1] با افت 360 واحدی، 7.13 درصد، شاخص S&P500 با کاهش 156واحدی، 7.53 درصد و شاخص راسل 2000[2] با کاهش 70 واحدی، افت 5.86 درصدی را تجربه کردند.

در منطقه‌ اروپا، در بازه زمانی یاد شده شاخص FTSE100 لندن با کاهش 550 واحدی، 8.22 درصد، شاخص DAX[3] آلمان با کاهش 1260 واحدی، 10.93 درصد، شاخص CAC40 فرانسه با کاهش 557 واحدی، 10.73 درصد و شاخص IBEX35 اسپانیا با کاهش 1360 واحدی، 12.03 درصد افت داشته‌اند.

بورس‌های آسیایی نیز حتی افتی شدیدتر را پشت سرگذاشته‌اند. شاخص Nikkei225 ژاپن با کاهش 3380 واحدی، 16.25 درصد، شاخص هانگ‌سنگ[4] هنگ‌کنگ با کاهش 3262 واحدی، 13.03 درصد، شاخص ترکیبی شانگهای[5] چین با کاهش 758 واحدی، 19.3 درصد، شاخصS&P BSE Sensex  هند با کاهش 2783 واحدی، 9.91 درصد، شاخص Straits Times سنگاپور با افت 311 واحدی، 9.74درصد و شاخص S&P/ASX 200[6] استرالیا  با کاهش 394 واحدی، 7.15 درصد افت را تجربه کردند.

این نزول شدید و فراگیر که از بازارهای سهام چین آغاز شد، دولت این کشور را به واکنش وادار کرده است. دولت چین اقدامات فراوانی را به منظور مقابله با افت بازار سرمایه انجام داده است؛ از جمله این اقدامات می‌توان به کاهش نرخ ذخیره قانونی توسط بانک مرکزی چین اشاره کرد. دولت چین در یک سال گذشته چندین بار اقدام به کاهش این نرخ و تسهیل ضوابط اعطای وام برای خرید سهام کرده است. در همین راستا دولت مجوز اعطای وام در ازای وثیقه قرار دادن سند املاک و مستغلات برای خرید سهام را صادر کرده است و در ضمن بانک مرکزی چین شروع به اعطای وام‌های خاص به شرکت‌های کارگزاری برای خرید سهام کرده است. هم‌چنین دولت چین به صندوق‌های بازنشستگی و صندوق ثروت ملی[7] مجوز خریداری سهام را داده است. کاهش کارمزد خرید سهام نیز از دیگر اقدامات دولت است. این‌ها بخشی از اقدامات دولت چین به منظور رونق بازار سرمایه این کشور است.

 دولت چین به‌منظور جلوگیری از فروش، عرضه‌های اولیه را متوقف کرد و فروش سهام توسط افرادی که مالکیت بیش از 5 درصد سهام شرکت را دارند برای مدت زمان شش ماه ممنوع شد. علاوه بر این بورس چین معاملات حدود 1500 نماد را به صورت موقت متوقف کرد.

وانگ شیالو[8] روزنامه‌نگار یکی از معروف‌ترین مجلات مالی چین در شبکه تلویزیونی رسمی این کشور اعتراف کرد  که با گزارش‌های خود باعث ایجاد آشوب در بازار سرمایه شده است. وی اعتراف کرد که در گزارش خود که در تاریخ 20 جولای (29 تیرماه 1394) در روزنامه کایجینگ[9] چاپ شد، ادعا کرده بود که سازمان بورس و اوراق بهادار چین[10] قصد دارد به برنامه مداخله در بازار با هدف ثبات در بازار سهام پایان دهد. شین‌هوا[11] خبرگزاری رسمی چین اعلام کرد که وانگ مظنون به تبانی با دیگران به منظور انتشار اطلاعات نادرست در بازار سهام و آتی است. لونا لین[12] خبرنگار روزنامه گاردین در مقاله خود این اقدام دولت چین را اقدامی سیاسی و آن را استفاده از رسانه‌ها برای مقصر دانستن برخی بی‌گناهان در بروز بحران فعلی دانسته است.

تحلیل‌گران مالی دلایل مختلفی را برای نوسانات و افت‌ها در بازه زمانی مورد بررسی، بیان کرده‌اند. برخی محققین همچون جک راسموس[13] استاد اقتصاد دانشگاه کالیفرنیا معتقدند رشد 150 درصدی بورس چین از ژوئن سال 2014 تا ژوئن سال 2015 غیر واقعی بوده است و یکی از علل آن حضور سرمایه‌گذاران جدید (ثبت بیش از 40 میلیون کد معاملاتی جدید در بازه زمانی مورد نظر) در بازار چین و تشدید نوسانات بازار توسط رفتارهای احساسی این گروه از سرمایه‌گذاران بی تجربه و در نهایت تسری این نوسانات به سایر بازارهای جهانی است. این گروه از کارشناسان بر این باورند که حتی با افت 30 درصدی که تا کنون حاصل شده، بازار به تعادل نرسیده است و اگرچه این افت به صورت موقت متوقف شده است ولی به‌زودی شاهد ریزش مجدد بورس چین خواهیم بود.

کریستین لاگارد[14] مدیرعامل صندوق بین‌المللی پول[15] بیان کرده که رشد اقتصادی چین در حال کاهش است اما این کاهش، غیر منتظره و سریع نیست. وی بر این باور است که رشد جهانی اقتصاد ملایم خواهد بود و بازارهای نوظهور باید برای مقابله با کاهش رشد اقتصادی چین و تبعات افزایش نرخ بهره در ایالات‌متحده آمریکا و در نتیجه افزایش هزینه تأمین مالی اقدامات لازم را انجام دهند. برخی کارشناسان بر این باورند که منظور لاگارد این است که کشورها قبل از این‌که دیر شود پروژه‌های خود را تأمین مالی کنند. البته گروهی دیگر بیان می‌کنند که فدرال رزو قصد افزایش نرخ بهره را ندارد و به‌دنبال ایجاد نگرانی در بیشتر کشورها و در نتیجه جذب سرمایه‌گذاران جدید و اعطای وام‌های بیشتر به کشورهای دیگر و نهایتاً تأمین منافع ملی خود است. شایان‌ذکر است پیش‌بینی کاهش نرخ رشد اقتصادی چین توسط بانک جهانی نیز صورت گرفته بود. بانک جهانی پس از انجام بررسی‌های موشکافانه پیش‌بینی کرده بود که در منطقه آسیای شرقی و اقیانوس آرام رشد اقتصادی در سال 2015 در حدود 7/6 درصد خواهد بود و این نرخ برای دو سال آتی نیز ثابت خواهد ماند.

مایکل پنتو[16] از تحلیل‌گران سی‌ان‌بی‌سی دلایل اصلی ریزش بازارهای جهانی را به شرح زیر بیان کرده است:

1.       اوراق بهادار تقریباً بر اساس تمامی معیارها به مقدار زیادی بیش‌ارزشگذاری[17] شده‌اند.

2.       در حال حاضر رشد کافی در درآمد[18] و درآمد خالص[19] شرکت‌های S&P500 وجود ندارد.

3.       تقریباً اقتصاد تمامی کشورهای دنیا یا در رکود یا در وضعیت بسیار نزدیک به رکود است.

4.       تولیدات و GDP ایالات‌متحده پسرفت داشته است.

5.    هم‌اکنون تجارت جهانی در حال افت است. بنابر گزارش رویترز داده محموله‌های صادراتی کره جنوبی به کشورهای چین، ایالات‌متحده و اروپا نزدیک به 15 درصد در ماه آگوست نسبت به سال قبل کاهش‌یافته است.

6.       فدرال رزرو بیان کرده که دیگر از بازار سهام پشتیبانی نکند.

دکتر روبینی[20] استاد اقتصاد دانشگاه نیویورک بر این باور است که علت اصلی بحران چین ناامیدی و ترس شدید سرمایه‌گذاران ناآگاه[21] است. وی بر این باور است که بازار چین در حال سقوط آزاد نیست و عکس‌العمل جنجالی به افت بازار سهام شانگهای را بی‌دلیل، غیرمنطقی و افراطی می‌داند. وی معتقد است بورس شانگهای به صورت گسترده بر روی سایر کشورهای دنیا بسته است همچنین مقدار کمی از آن تحت مالکیت افراد مقیم چین است و بانک‌ها مالک بخش اعظمی از بازار سهام این کشور هستند. این در حالی است که سیستم بانکی چین دولتی است و بنابراین رژیم کمونیستی چین تمام منابع لازم برای جلوگیری از یک بحران مالی را در اختیار دارد. وی بیان می‌کند در حالی که بازار سهام سقوط شدیدی داشته است تعداد سهام در دست بخش خصوصی تقریباً برابر 30 درصد تولید ناخالص داخلی چین است. این در حالی است که این نرخ در بحران سال 1929 آمریکا برابر 81 درصد تولید ناخالص داخلی و در سال 2000 برابر 183 درصد تولید ناخالص داخلی آمریکا بوده است. وی در ادامه بیان می‌کند که بازارهای جهانی با سرعت و به شدت نسبت به تغییرات رشد اقتصادی چین واکنش نشان داده‌اند و دچار یک بدبینی افراطی نسبت به این کشور شده‌‌اند در حالی که در واقعیت تغییرات کوچکی رخ داده است.

برای دریافت اصل مقاله اینجا را کلیک کنید.

 



[1]. NASDAQ composite index

[2]. Russell 2000 index

[3]. Deutsche Boerse AG German Stock Index (DAX)

[4]. Hang Seng index

[5]. Shanghai Composite index

[6]. S&P/ASX 200

[7]. Sovereign Wealth Fund

[8]. Wang Xiaolu

[9]. Caijing

[10]. China’s securities regulator

[11]. Xinhua

[12]. Luna Lin

[13]. Jack Rasmus

[14]. Christine Lagarde

[15]. International Monetary Fund

[16]. Michael Pento

[17]. overvalued

[18]. Revenue

[19]. Earning

[20]. Nouriel Roubini

[21]. ill-informed investors

ارسال نظر

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
9 + 9 =

پربازدیدترین

آخرین‌های یادداشت‌ها