ای تی اف

در سال 1993، صندوق‌های قابل معامله در بورس برای نخستین بار معرفی شدند. در این یادداشت وضعیت صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله در ایران بررسی شده است.


*واحد تحقیق و توسعه شرکت پردازش اطلاعات مالی پارت

 

در سال 1993، صندوق‌های قابل معامله در بورس برای نخستین بار معرفی شدند. نخستین صندوق‌سرمایه‌گذاری قابل معامله در بورس اسپایدر[1]  نام داشت که در واقع این صندوق نوعی صندوق شاخصی بود که سبد سرمایه‌گذاری منطبق با شاخص S&P 500 را نگهداری می‌کرد. بر اساس اطلاعات سایت دیتابیس صندوق های قابل معامله[2]، هم اکنون واحد‌های سرمایه‌گذاری  1845 صندوق سرمایه گذاری قابل معامله در آمریکا مورد داد وستد قرار می گیرد. برخلاف صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک که فقط در پایان روز و زمان محاسبه ارزش خالص دارایی‌ها امکان خرید و فروش وجود دارد، سرمایه‌گذاران در صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله می‌توانند واحدهای سرمایه‌گذاری خود را در طول ساعات معاملاتی مورد معامله قرار دهند.

صندوق‌های قابل معامله، مزیت مالیاتی بالقوه در مقایسه با صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک فراهم می‌کنند. در واقع زمانی که تعداد بسیار زیادی از سرمایه‌گذاران صندوق سرمایه‌گذاری مشترک، واحدهای سرمایه‌گذاری خود را ابطال کنند، صندوق باید اوراق بهادار موجود در پرتفوی خود را برای پرداخت به سرمایه‌گذاران بفروشد. این موضوع می‌تواند باعث ایجاد مالیات بر سود سرمایه‌ای شود که این مالیات به سرمایه‌گذاران باقی مانده منتقل می‌شود و این سرمایه‌گذاران باید آن را پرداخت کنند. در مقابل، زمانی که سرمایه‌گذاران خرد بخواهند از صندوق خارج شوند، در یک سازوکار شفاف و بازار متشکل قابلیت انتقال مالکیت واحدهای خود به دیگری و ایجاد موقعیت خروج را دارند، بدون اینکه صندوق مجبور به فروش دارایی موجود در سبد سرمایه‌گذاری برای تامین نقدینگی جهت بازخرید واحد‌های سرمایه‌گذاران شود.

قابلیت نقدشوندگی نسبتاً بالای صندوق های سرمایه‌گذاری قابل معامله ، امکان خرید و فروش سریع و آسان آن‌ها، به لحظه بودن ارزش دارایی ها و امکان عکس العمل به نوسانات لحظه ای بازار برای دارندگان واحدهای سرمایه گذاری این صندوق ها از جمله مزیت های این نوع از صندوق‌ها نسبت به صندوق‌های سرمایه گذاری مشترک است. مزیت ویژه ای که صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله ایجاد خواهند کرد، دسترسی گسترده سرمایه گذاران به این صندوق ها و امکان عکس‌العمل سریع در معاملات واحدهای این صندوق‌هاست.

صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله دسته‌ای از صندوق‌های سرمایه‌گذاری هستند که  واحد (یونیت) ‌آنها مانند سهام در بازار بورس و فرابورس ایران قابل معامله است. اکثر صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله در ایران دارای بازارگردان هستند.

صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله در چهار دسته کلی طبقه‌بندی میشوند:

دسته اول شامل صندوق‌های قابل معامله با درآمد ثابت است. هم اکنون دو صندوق سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت قابل معامله در ایران فعال هستند.

وضعیت نصاب دارایی ها: حداقل 90% دارایی‌ها باید در اوراق مشارکت، گواهی سپرده، سپرده بانکی و اوراق بهادار با درآمد ثابت سرمایه‌گذاری شود.

 

نام صندوق

نماد صندوق

مدیر صندوق

ارزش خالص صندوق

(میلیون ریال)

متولی صندوق

بازارگردان

تاریخ تاسیس

بازدهی یک ماهه منتهی به 12 بهمن

گنجینه آینده روشن

صایند

کارگزاری بانک آینده

150146.51

موسسه حسابرسی هوشیار ممیز

تامین سرمایه آرمان

9/4/1394

2.35

اعتماد آفرین پارسیان

اعتماد

تامینسرمایه لوتوس پارسیان

3057781.746

موسسه حسابرسی بهراد مشار

تامین سرمایه آرمان

5/2/1394

2.11

1. صندوق‌های قابل معامله با درآمد ثابت

 

دسته دوم شامل صندوق های قابل معامله مختلط است. هم‌اکنون شش صندوق قابل معامله مختلط در حال فعالیت هستند.

وضعیت نصاب دارایی ها: حداقل 40%تا 60% دارایی‌ها در سهام و حق تقدم و همچنین حداقل 40% تا 60% دارایی‌ها باید در اوراق بهادار با درآمد ثابت، سپرده و گواهی بانکی سرمایه‌گذاری شود. (البته لازم به ذکر است که از نگاه نگارندگان این متن صندوق سپاس ماهیتاْ نباید مختلط باشد ولی با توجه به آنچه که در سایت صندوق اشاره شده است، این صندوق را در طبقه مختلط قرار داده‌ایم.)

نام صندوق

نماد صندوق

مدیر صندوق

ارزش خالص صندوق

(میلیون ریال)

متولی صندوق

بازارگردان

تاریخ تاسیس

بازدهی یک ماهه منتهی به 12 بهمن

آرمان سپهر آیندگان

آسا

مشاور سرمایه گذاری آرمان آتی

171932.826

مشاور سرمایه گذاری نیکی گستر

تامین سرمایه سپهر

7/6/1392

10.64

پاداش سهامداری توسعه یکم

سپاس

مرکز مالی ایران

1199074.418

مشاور سرمایه گذاری تامین سرمایه نوین

-

12/12/93

20.51

توسعه اندوخته آینده

اطلس

کارگزاری مفید

224479.426

موسسه حسابرسی متین خردمند

تامین سرمایه سپهر

2/10/1392

16.42

ثروت آفرین پارسیان

ثروتم

تامین سرمایه لوتوس پارسیان

58753.014

موسسه حسابرسی بهراد مشار

تامین سرمایه امین

31/5/94

4.38

سپهر اندیشه نوین

صنوین

تامین سرمایه نوین

367829.752

موسسه حسابرسی شاخص اندیشان

تامین سرمایه سپهر

5/11/1392

10.59

سپهر خبرگان نفت

سخنم

کارگزاری خبرگان سهام

62530.534

مشاور سرمایه گذاری آرمان آتی

تامین سرمایه سپهر

17/5/94

9.72

2. صندوق های قابل معامله مختلط

 

دسته سوم شامل صندوق های قابل معامله سهامی است. هم اکنون 4 صندوق سرمایه گذاری قابل معامله از نوع سهامی در حال فعالیت هستند.

وضعیت نصاب دارایی ها:

وضعیت نصاب دارایی ها: حداقل 70% دارایی‌ها باید در سهام و حق تقدم سرمایه‌گذاری شود.

نام صندوق

نماد صندوق

مدیر صندوق

ارزش خالص صندوق

(میلیون ریال)

متولی صندوق

بازارگردان

تاریخ تاسیس

بازدهی یک ماهه منتهی به 12 بهمن

آسمان آرمانی سهام

آساس

سبدگردان آسمان

145221.764

مؤسسه حسابرسی وخدمات مالی فاطر

تامین سرمایه آرمان

23/09/93

16.88

امین تدبیرگران فردا

الماس

کارگزاری تدبیرگران فردا

64665.572

موسسه حسابرسی و خدمات مالی فاطر

تامین سرمایه امین

11/06/93

17.44

سپهر کاریزما

کاریس

سبدگردان کاریزما

78035.927

مشاور سرمایه‌گذاری نیکی‌گستر

تامین سرمایه سپهر

15/07/92

13.4

هستی بخش آگاه

آگاس

کارگزاری آگاه

56869.378

مشاور سرمایه‌گذاری تامین سرمایه نوین

تامین سرمایه‌کاردان

1/09/94

4.09

3. صندوق‌های قابل معامله سهامی

 

دسته چهارم شامل صندوق های قابل معامله شاخصی است. هم اکنون 2 صندوق سرمایه گذاری قابل معامله از نوع شاخصی در حال فعالیت هستند.

وضعیت نصاب دارایی ها: حداقل باید 85% کل دارایی‌ها در سهام و حق تقدم سرمایه‌گذاری شود.

نام صندوق

نماد صندوق

مدیر صندوق

ارزش خالص صندوق

(میلیون ریال)

متولی صندوق

بازارگردان

تاریخ تاسیس

بازدهی یک ماهه منتهی به 12 بهمن

تجارت شاخصی کاردان

کاردان

تأمین سرمایه کاردان

141621.649

مشاوره سرمایه گذاری آرمان آتی

تامین سرمایه لوتوس پارسیان

17/01/94

20.22

شاخص سی شرکت بزرگ فیروزه

فیروزه

کارگزاری فیروزه آسیا

112207.226

مشاور سرمایه گذاری معیار

توسعه صنعتی ایران

28/11/93

23.85

4. صندوق‌های قابل معامله شاخصی

بر اساس بررسی‌های صورت گرفته خالص ارزش دارایی صندوق‌های قابل معامله در 12 مرداد سال جاری برابر با 332.6 میلیارد تومان بوده است در حالی که این ارزش در تاریخ 12 بهمن سال جاری به 589.1 میلیارد تومان رسیده است.
 
 

شکل 1. نمودار روند خالص ارزش دارایی صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله طی بازه 12 مرداد 94 لغایت 12 بهمن 94

 

بر اساس بررسی‌های انجام شده در مجموع نیمی از دارایی‌ تزریق شده به صندوق‌های قابل معامله در بازار سهام سرمایه‌گذاری شده است. متوسط ترکیب دارایی صندوق‌های قابل معامله در نمودار دایره‌ای زیر قابل مشاهده است.

توجه فرمایید که سایر دارایی‌ها عمدتاً شامل سپرده بانکی و گواهی سپرده بانکی می‌باشد و آنچه که در بخش اوراق مشارکت نشان داده می‌شود شامل سرمایه‌گذاری صندوق در انواع صکوک و اوراق مشارکت است.

 


شکل
2. میانگین ترکیب دارایی صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله طی بازه 12 بهمن 93 لغایت 12بهمن 94

 

بررسی عملکرد صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله حاکی از عملکرد مطلوب‌تر این صندوق‌ها نسبت به شاخص کل است . همانطور که در نمودار زیر مشاهده می‌کنید در بازه یک ساله منتهی به 12 بهمن 94، شاخص صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله 3.61% بازدهی بیشتری نسبت به شاخص کل به ثبت رسانده است و با در نظر گرفتن مبدا محاسباتی 12 بهمن 93، همواره بازدهی شاخص صندوق‌های قابل معامله بیش‌تر از بازدهی شاخص کل بوده است.
 

شکل 3. مقایسه شاخص کل و شاخص صندوق‌های قابل معامله (طراحی شده توسط شرکت پردازش اطلاعات مالی پارت)

 

با توجه به محبوبیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله در میان سرمایه‌گذاران دنیا، انتظار میرود که در آینده نزدیک شاهد افزایش تعداد و ارزش صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله باشیم. در واقع این ابزار تمام مزایای صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک را دارد و علاوه بر آن برای افرادی که فرصت و تجربه کافی برای انتفاع از بازار سرمایه را ندارند نیز بسیار مناسب است. باید دانست که یکی از الزامات تعمیق بازار سرمایه، توسعه نهادهای سرمایه‌گذاری است که بتواند سرمایه‌های خرد را جمع آوری کرده و به صورت حرفه‌ای و اثربخش مدیریت کنند. همچنین باید توجه داشت که تجربه موفق صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله حال حاضر، راهگشا و تسریع کننده توسعه این نهاد مالی خواهد بود.

لازم به ذکر است که تجمیع و ارائه اطلاعات صندوق‌های سرمایه‌گذاری به صورت کارآ و اثر بخش کمک شایانی به نظارت بر عملکرد تمامی انواع صندوق‌های سرمایه‌گذاری خواهد کرد و بواسطه وجود شفافیت لازم سرمایه‌گذاران بیشتری به سوی سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سرمایه‌گذاری ترغیب خواهند شد. همانطور که می‌دانید یکی از وظایف و ماموریت‌های شرکت‌های پردازش اطلاعات مالی، رصد سیستمی اطلاعات مالی و سرمایه‌گذاری در راستای تجمیع و تحلیل داده‌ها می‌باشد، که این مهم کمک شایانی به ترویج فرهنگ سرمایه‌گذاری و توسعه زیرساخت‌های تحلیلی بازار سرمایه می‌کند.



[1] spider

[2] http://etfdb.com/

ارسال نظر

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 8 =

پربازدیدترین

آخرین‌های یادداشت‌ها