تالار

قرارداد سلف در بازار سهام نوعی قرارداد است که در آن بین خریدار و فروشنده توافق می شود که مقدار کالای مشخصی در تاریخی که بین دو طرف توافق شده ردوبدل شود و فروشنده کالا را به خریدار در آن زمان تحویل دهد. کل مبلغ معامله و قیمت کالا در روز عقد قرارداد تعیین می شود و تمامی آن توسط خریدار پرداخت می شود. این قرارداد از جنبه های مختلفی برای فروشنده سودآور است زیرا میزان سرمایه اولیه را برای تولید کالا توسط این قراردادها تأمین کرده است و در چرخه تولید عملیات سریع تر انجام می شود.

به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه(سنا) و به نقل از همیار سرمایه، از طرفی خریدار به امید اینکه کالا در آینده قیمت مناسبی در بازار خواهد داشت و می تواند از طریق این قرارداد به سود خوبی دست یابد، در آن سرمایه گذاری می کند. معمولاً خریدار امید دارد که قیمت کالای خریدار شده در آینده بالا رود. معاملات سلف تا حدودی در دسته معاملات آتی قرار می گیرند با این تفاوت که کل مبلغ در ابتدا از سمت خریدار پرداخت می شود و تحویل کالا در زمان مقرر از سوی فروشنده صورت می پذیرد و این تحویل از سمت سازمان های نظارتی بورس تضمین می شود.

معمولاً در بیشتر کشورها قراردادهای سلف خارج از بورس صورت می پذیرد و در غالب قرارداد توافقی انجام می شود اما در ایران این قراردادها در بورس و طبق استانداردهایی انجام می شود. معاملات سلف در اتاق پایاپای صورت می پذیرد و این معاملات به صورت کاملاً رسمی هستند.

باید در نظر داشت که اوراق سلف ماهیتاً با اوراق مشارکت و سهام متفاوت بوده و خریدار در آن سهی از مالکیت آن شرکت نخواهد داشت. معمولاً در این قراردادها اندازه سود تا حدودی مشخص است و برای افرادی که قدرت ریسک پذیری پایین تری دارند مناسب تر است. اوراق سلف در مقایسه با اوراق اجاره دارای سود بیشتری هستند اما از میزان ریسک بالاتری برخوردار هستند. باید یادآور شد که این قرارداد قابل انتقال به شخص دیگر نبوده و فرد باید تا زمان تحویل کالا برای دریافت آن منتظر بماند و پس از دریافت کالا آن را به فروش رساند. قرارداد سلف دارای محدودیت هایی است که به چند مورد از آن اشاره می کنیم، تأمین مالی بلندمدت در آن امکان پذیر نیست و کالاها باقیمتی پایین تر از قیمت نقدی آن به فروش می رسند زیرا ارزش زمانی پول در نظر گرفته می شود. از طرفی این ابزار فقط برای تأمین مالی تولیدکنندگان بوده و سایر فعلان حوزه اقتصادی امکان استفاده از آن را ندارند، همچنین بازار ثانویه در آن وجود نداشته و خریداران باید تا زمان سررسید، منتظر بمانند.

قرارداد سلف موازی چیست و چه مزایای دارد

قرارداد سلف موازی همانند قرارداد سلف است با این تفاوت که خریدار می تواند قبل از تاریخ سررسید، قرارداد را به شخص سومی انتقال دهد. خریداران پس از خریداری کالا و یا به اصطلاح عرضه اولیه می توانند در بازار ثانویه قراردادهای خود را به شکل سلف موازی استاندارد عرضه کنند. باید یادآور شد که در معاملات سلف موازی خصوصیت اهرم و فروش استقراضی وجود ندارد. قرارداد سلف موازی موجب شده برخی از محدودیت های قرارداد سلف از بین رود. در حقیقت سلف موازی علاوه بر تأمین مالی تولیدکننده، در اوراق بهادار کالا نیز به عنوان نوعی سرمایه گذاری تلقی می شود. در سلف موازی قدرت نقد شوندگی بالاتر رفته و تراکنش مالی بیشتری در آن صورت می پذیرد و از طرفی ریسک آن کمتر شده است. قرارداد سلف موازی دارای مزایای متفاوتی است که ازجمله آن می توان به امکان کشف قیمت به صورت لحظه ای و روزانه برای کالاها اشاره کرد، یعنی همواره قیمت کالاها بر اساس خریدوفروش اوراق مشخص هستند و درنتیجه قیمت ها شفاف تر هستند. قرارداد سلف موازی به خوبی ریسک را پوشش می دهد و در این زمینه بهتر از قرارداد سلف عمل می کنند، زیرا اجازه تغییر وضعیت را به خریدار می دهد. به عنوان مثال یک خریدار پس از مدتی و قبل از سررسید، دیگر نیازی به کالا ندارد و می تواند در بازار ثانویه قرارداد خود را باقیمتی مناسب به فروش رساند، این موضوع علاوه بر اینکه از ریسک می کاهد، قدرت نقد شوندگی را نیز بالا می برد که از دیگر مزیت های سلف موازی است. همان طور که بیان شد سلف موازی همان قرارداد سلف است که در آن اجازه فروش قرارداد به شخص ثالث در بازار ثانویه داده شده است. همین یک نکته توانسته مزایای مختلفی را برای خرید آن حاصل کند و رغبت سرمایه گذاری در آن را بیشتر و بیشتر کند.

فرایند انجام معاملات قرارداد سلف و سلف موازی در بورس کالای ایران

برای انجام معاملات در بورس کالا و انجام قراردادهای سلف و سلف موازی می بایست مانند بازار سهام به کارگزاری مراجعه کرده و با دادن مدارک، کد شناسه بورس یا کد معاملاتی دریافت شود. حال باید در نظر داشت که قرارداد سلف موازی در دو بازار عرضه اولیه و معاملات ثانویه فعال است. در مرحله عرضه اولیه دارایی های پایه به صورت مزایده و حراجی به خریداران عرضه می شود و خریداران پس از خرید، فروشندگان را موظف می کنند تا در زمان مقرر دارایی و کالا را تحویل دهند.

حال پس از اتمام عرضه اولیه خریداران می توانند در نقش فروشنده ظاهر شوند و قراردادهای خود را در قالب قراردادهای سلف موازی به افراد دیگر در بازار ثانویه به فروش رسانند. معمولاً عرضه اولیه چند روز قبل از شروع عرضه، از طریق سازمان بورس کالا اطلاع رسانی می شود. عرضه اولیه در چهار بازه زمانی به صورت حراجی برگزار می شود. اولین آن دوره زمانی سبز است که در حقیقت پیش گشایش بازار بوده و به مدت ۶۰ ثانیه کارگزار فروشنده حجم و نرخ کالا را اعلام می کند و کارگزار خریدار نیز حجم مورد تقاضا را ثبت می کند. در دوره زمانی زرد یا حراجی کارگزاران فروش می توانند در ۲۰ ثانیه اول افزایش عرضه دهند و خریداران و فروشندگان می توانند نرخ را تغییر دهند. خریداران نمی توانند قیمتی بالاتر از قیمت فروشنده پیشنهاد دهند. در دوره زمانی قرمز تنها کارگزارانی حضور دارند که قیمت فروشنده در زمان زرد را پذیرفته باشند و معمولاً این کارگزاران خرید قیمت نهایی خود را در چند ثانیه آخر اعلام می کنند زیرا اگر زودتر اعلام کنند، کارگزاران دیگر قیمت بیشتری اعلام می کنند. به این دوره، دوره رقابت میگویند. دوره زمانی آبی که نتایج نهایی در آن اعلام می شود و تنها ناظر تالار بورس صحت معاملات را تأیید و دستور قطعی شدن را می دهد.

همان طور که گفته شد بورس کالا دارای قراردادهای گوناگونی است که هرکدام کاربرد خود را در شرایطی خاص دارند. یکی از آن ها قرارداد سلف و قرارداد سلف موازی هست که هم به فروشنده و تأمین کننده کالا کمک می کند و هم خریداران به سود خوبی می رساند. در قرارداد سلف خریداران بعد از خرید کالا منتظر می مانند تا در زمان مقرر کالا را تحویل گیرند اما در قرارداد سلف موازی خریدار می تواند در میانه زمان این قرارداد را به شخص دیگری انتقال دهد. قرارداد سلف موازی توانسته قدرت نقد شوندگی را افزایش دهد و از طرف دیگر از میزان ریسک پذیری بکاهد.

ارسال نظر

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 12 =

پربازدیدترین

آخرین‌های فرهنگ سرمایه گذاری