دوشنبه

در یادداشت های قبل به موضوع صندوق‌های سرمایه‌گذاری و انواع آن به ویژه صندوق سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار با درآمد ثابت و سرمایه گذاری در سهام به طور مفصل پرداخته شد. موضوع دوشنبه های بورسی این هفته صندوق های سرمایه‌گذاری مختلط است.

به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه ایران (سنا)، صندوق‌های سرمایه‌گذاری با توجه به نوع دارایی‌های تحت مالکیت طبقه‌بندی می‌شوند. برخی از آنان در سهام سرمایه‌گذاری می‌کنند، از این رو صندوق سهامی نامیده می‌شوند؛ برخی دیگر اکثر وجوه خود را در اوراق با درآمد ثابت سرمایه‌گذاری کرده و صندوق با درآمد ثابت نامیده می‌شوند و تعدادی نیز در سهام و اوراق با درآمد ثابت به نسبت تقریباً مساوی سرمایه‌گذاری می‌کنند، صندوق مختلط نامیده می‌شوند.

نسبت دارایی‌ سهام و اوراق با درآمد ثابت صندوق‌های مختلط ممکن است در طول زمان تغییر یابد، اما عمدتاً این نسبت حداقل ۴۰ درصد و حداکثر ۶۰ درصد سهام است و مابقی شامل اوراق با درآمد ثابت است.

در حقیقت صندوق‌های مختلط این امکان را برای سرمایه‌گذاران به وجود می‌آورند تا با سرمایه‌گذاری در آن‌ها بتوانند از مزایای تنوع‌بخشی نیز بهره‌مند شوند.

این صندوق‌ها اغلب بازده بالاتری از صندوق‌های بازار پول (صندوق ها یا سپرده های بانکی) و صندوق‌های با درآمد ثابت کسب می‌کنند، اما به‌طورکلی رویکرد محافظه‌کارانه خود را حفظ کرده و حدود نیمی از دارایی را در اوراق با ریسک پایین سرمایه‌گذاری می‌کنند. در واقع می توان صندوق های مختلط را حد میانی سرمایه گذاری به لحاظ ریسک و بازده احتمالی مورد انتظار دانست.

ریسک این صندوق‌ها نیز نسبت به صندوق‌های سهامی کمتر است. همچنین این صندوق‌ها مزایای اوراق سهام و درآمد ثابت را توأمان دارند؛ بدین معنی که پتانسیل کسب بازده بالاتر به‌وسیله سهام و نوسانات قیمتی کمتر به‌وسیله اوراق با درآمد ثابت را فراهم می کنند. گفتنی است در صورت افت بازار، سرمایه‌گذاران در صندوق‌های مذکور به دلیل ترکیب اوراق با درآمد ثابت و سهام، زیانی کمتری از صندوق‌های سهامی متحمل می‌شوند و در صورت رشد بازار سهام، بازدهی بالاتر از صندوق های درآمد ثابت برای سرمایه گذاران را کسب خواهد کرد.

هدف تشکیل صندوق سرمایه‌گذاری مختلط

هدف از تشکیل صندوق، جمع‌آوری سرمایه از سرمایه‌گذاران و تشکیل سبدی از دارایی‌ها و مدیریت این سبد است. همچنین در صورتی‌که صرفه و صلاح صندوق ایجاب کند، صندوق در قبال دریافت کارمزد در تعهد پذیره‌نویسی یا تعهد خرید اوراق بهادار مشارکت کرده که در این صورت وجوه جمع‌آوری شده و سایر دارایی‌های صندوق، پشتوانۀ این تعهد خواهد بود با توجه به پذیرش ریسک مورد قبول، تلاش می‌شود، بیشترین بازدهی ممکن نصیب سرمایه‌گذاران شود. انباشته شدن سرمایه در صندوق، مزیت‌های متعددی نسبت به سرمایه‌گذاری انفرادی سرمایه‌گذاران دارد: اولاً هزینه به‌کارگیری نیروهای متخصص، گردآوری و تحلیل اطلاعات و گزینش سبد بهینه اوراق بهادار بین همه سرمایه‌گذاران تقسیم می‌شود و سرانه هزینه هر سرمایه‌گذار کاهش می‌یابد. ثانیاً، صندوق از جانب سرمایه‌گذاران، کلیه حقوق اجرایی مربوط به صندوق از قبیل دریافت سود سهام و کوپن اوراق بهادار را انجام می‌دهد و در نتیجه سرانه هزینه هر سرمایه‌گذار برای انجام سرمایه‌گذاری کاهش می‌یابد. ثالثا،ً امکان سرمایه‌گذاری مناسب و متنوع‌تر دارایی‌ها فراهم شده و درنتیجه ریسک سرمایه‌گذاری کاهش می‌یابد.

۲- حدنصاب ترکیب دارایی‌ها در صندوق‌های سرمایه‌گذاری مختلط

در طول عمر صندوق حدنصاب‌های زیر بر اساس ارزش روز دارایی‌های صندوق باید رعایت ‌شود:

حدنصاب ترکیب دارایی‌های صندوق‌های سرمایه‌گذاری «مختلط»

ردیف

موضوع سرمایه‌گذاری

توضیحات

۱

سهام، حق تقدم سهام و قرارداد اختیار معامله سهام پذیرفته شده در بورس تهران یا بازار اول و دوم فرابورس ایران و واحدهای سرمایه­گذاری «صندوق‌های سرمایه­گذاری غیر از اوراق بهادار» ثبت شده نزد سازمان.

حداقل ۳۰% و حداکثر ۶۰% از کل دارایی‌های صندوق

۱-۱-

سهام و حق تقدم سهام منتشره از طرف یک ناشر و قرارداد اختیار معامله همان سهام

حداکثر ۲۰% از دارایی‌های صندوق که به بند ۱ اختصاص داده شده‌اند

۱-۲-

 سهام، حق تقدم سهام و قرارداد اختیار معامله سهام طبقه بندی شده در یک صنعت

حداکثر ۳۰% از دارایی‌های صندوق که به بند ۱ اختصاص داده شده‌اند.

۱-۳-

سهام و حق تقدم سهام منتشره از طرف یک ناشر

حداکثر ۵% از کل سهام و حق تقدم سهام منتشره ناشر

۱-۵-

واحدهای سرمایه­گذاری «صندوق‌های سرمایه­گذاری غیر از اوراق بهادار»

حداکثر ۵% از کل دارایی‌های صندوق و تا سقف ۳۰% از تعداد واحدهای صندوق سرمایه‌پذیر که نزد سرمایه‌گذاران می‌باشد.

۱-۶-

 اخذ موقعیت خرید در قرارداد اختیار معامله سهام

حداکثر ۵% از ارزش روز سهام و حق تقدم سهام صندوق

۱-۷-

 اخذ موقعیت فروش در قرارداد اختیار معامله خرید سهام

حداکثر به تعداد سهام پایه موجود در پرتفوی مجاز سرمایه‌گذاری صندوق در سهام

۲

اوراق بهادار با درآمد ثابت، گواهی سپرده بانکی و سپرده بانکی

حداقل ۳۰% و حداکثر ۶۰% از کل دارایی‌های صندوق

۲-۱-

 اوراق بهادار منتشره از طرف یک ناشر *

حداکثر ۳۰% از دارایی‌های صندوق که به بند ۲ اختصاص داده شده اند.

۲-۲-

اوراق بهادار تضمین شده توسط یک ضامن*

حداکثر ۳۰% از دارایی‌های صندوق که به بند ۲ اختصاص داده شده اند

۲-۳-

سرمایه­گذاری در گواهی سپرده بانکی و سپرده بانکی

حداکثر ۲۵% از کل دارایی‌های صندوق

۳

سرمایه‌گذاری در گواهی سپرده کالایی پذیرفته شده نزد یکی از بورس‌ها

حداکثر ۵% از کل دارایی‌های صندوق

رعایت نصاب حداقل سرمایه‌گذاری در سهام و حق تقدم سهام و نصاب حداکثر سرمایه گذاری در گواهی سپرده بانکی و سپرده بانکی در ۶۰ روز آغاز فعالیت صندوق و همچنین در دورۀ تصفیۀ صندوق الزامی نیست.

فقط یک سهم منتشره از سوی یک ناشر می تواند تا ۱۵درصد از کل دارایی صندوق را تشکیل دهد.

منظور از سرمایه‌گذاری صندوق‌ها در سایر صندوق‌های سرمایه‌گذاری، آن دسته از صندوق‌های سرمایه‌گذاری است که مطابق مقررات، ابلاغیه‌ها، اطلاعیه‌ها و بخشنامه‌های سازمان امکان سرمایه‌گذاری صندوق در آن‌ها وجود دارد.

* اوراق بهادار منتشره به استناد قوانین بودجه سالیانه به منظور تأمین مالی دولت و با تضمین سازمان برنامه‌وبودجه، با رعایت سایر نصاب ها، از نصاب حداکثر سرمایه گذاری صندوق از ارزش کل دارایی‌های آن صندوق در اوراق بهادار منتشره توسط یک ناشر و نصاب اوراق بهادار تضمین شده توسط یک ضامن مستثنا شد.

صندوق‌های سرمایه گذاری صرفاً مجاز به سرمایه گذاری در اوراق اختیار فروش تبعی حداکثر به میزان ۵ درصد از حجم هر یک از اوراق اختیار فروش تبعی منتشره هستند. چنانچه اوراق اختیار فروش تبعی منتشره دارای ذینفع واحد باشد، صندوق سرمایه گذاری مجاز به سرمایه گذاری در یکی از اوراق اختیار فروش تبعی با شرایط مذکور خواهد بود.

۳-ریسک سرمایه‌گذاری در صندوق

۳-۱- هر چند تمهیدات لازم به عمل آمده است تا سرمایه‌گذاری در صندوق سودآور باشد، ولی احتمال وقوع زیان در سرمایه‌گذاری‌های صندوق همواره وجود دارد؛ بنابراین سرمایه گذاران باید به ریسک های سرمایه گذاری در صندوق از جمله ریسک های یاد شده، توجه ویژه داشته باشند. دارندگان واحدهای سرمایه گذاری ممتاز و عادی با سرمایه گذاری در صندوق، تمام ریسک های فرا روی صندوق را می پذیرند. در سایر بندهای این بخش، برخی از ریسک های سرمایه گذاری در صندوق بر شمرده شده اند.

۳-۲- ریسک کاهش ارزش دارایی‌های صندوق: قیمت اوراق بهادار در بازار، تابع عوامل متعددی از جمله وضعیت سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، صنعت موضوع فعالیت و وضعیت خاص ناشر و ضامن آن است. با توجه به آنکه ممکن است در مواقعی تمام یا بخشی از دارایی‌های صندوق در اوراق بهادار سرمایه‌گذاری شده باشند و از آنجا که قیمت این اوراق می‌تواند در بازار کاهش یابد، لذا صندوق از این بابت ممکن است متضرر شده و این ضرر به سرمایه گذاران منتقل شود.

۳-۳- ریسک نکول اوراق بهادار: اوراق بهادار شرکت‌ها بخش عمده ی دارایی‌های صندوق را تشکیل می‌دهد. گرچه صندوق در اوراق بهاداری سرمایه‌گذاری می‌کند که سود حداقل برای آن ها تعیین و پرداخت سود و اصل سرمایه گذاری آن توسط یک مؤسسه معتبر تضمین شده است، یا برای پرداخت اصل و سود سرمایه گذاری در آن ها، وثایق معتبر و کافی وجود دارد؛ ولی این احتمال وجود دارد که طرح سرمایه گذاری مرتبط با این اوراق، سودآوری کافی نداشته باشد یا ناشر و ضامن به تعهدات خود در پرداخت به موقع سود و اصل اوراق بهادار، عمل نکنند یا ارزش وثایق به طرز قابل توجهی کاهش یابد به طوری که پوشش دهنده ی اصل سرمایه گذاری و سود متعلق به آن نباشند. وقوع این اتفاقات می تواند باعث تحمیل ضرر به صندوق و متعاقباً سرمایه گذاران شوند.

۴-۳- ریسک نوسان بازده بدون ریسک: در صورتی‌که نرخ بازده بدون ریسک (نظیر سود علی‌الحساب اوراق مشارکت دولتی) افزایش یابد، به احتمال زیاد قیمت اوراق مشارکت و سایر اوراق بهاداری که سود حداقل یا ثابتی برای آن‌ها تعیین شده است، در بازار کاهش می‌یابد. اگر صندوق در این نوع اوراق بهادار سرمایه‌گذاری کرده باشد و بازخرید آن به قیمت معین توسط یک مؤسسه ی معتبر (نظیر بانک) تضمین نشده باشد، افزایش نرخ بازده بدون ریسک، ممکن است باعث تحمیل ضرر به صندوق و متعاقباً سرمایه گذاران شود.

۳-۵- ریسک نقدشوندگی واحدهای ابطال شده: اما چنانچه واحدی از صندوق های مختلط بدون ضامن نقدشوندگی خریداری کرده باشید، از آن جایی که این صندوق فاقد رکن ضامن نقدشوندگی است، لذا درصورتی‌که دارنده واحد سرمایه گذاری قصد ابطال واحدهای سرمایه گذاری را داشته باشد، مدیر در ابتدا از محل وجوه نقد صندوق اقدام به پرداخت وجوه واحدهای سرمایه گذاری ابطال شده می کند. چنانچه وجوه نقد صندوق کفاف بازپرداخت واحدهای ابطال شده را نداشته باشد، مدیر صندوق مطابق اساسنامه اقدام به فروش دارایی‌های صندوق می کند تا وجه مورد نیاز را تهیه کند. اگر به هر دلیلی از جمله بسته بودن نماد سهم، صف فروش و گره معاملاتی مدیر صندوق نتواند دارایی‌های صندوق را به وجه نقد تبدیل کند، مبالغ مربوط به واحدهای ابطال شده تا تأمین وجه نقد به حساب بستانکاری سرمایه گذار منظور می شود و بازپرداخت این بدهای ها با روش FIFO و بر اساس تاریخ و ساعت ثبت سفارشات ابطال انجام می گیرد.

۴- انواع واحدهای سرمایه ‌گذاری و حقوق دارندگان آن ‌ها

۴-۱- در ازای سرمایه ‌گذاری در صندوق، گواهی سرمایه‌ گذاری صادر می ‌شود. در گواهی سرمایه‌ گذاری تعداد واحدهای سرمایه ‌گذاری هر سرمایه‌ گذار درج می‌شود. واحدهای سرمایه‌ گذاری به دو نوع ممتاز و عادی تقسیم می ‌شود. حقوق دارندگان واحدهای سرمایه‌ گذاری ممتاز و عادی از همه لحاظ با یکدیگر یکسان است.

۴-۲- دارنده واحدهای سرمایه ‌گذاری ممتاز، دارای حق رأی است و می‌تواند در مجمع صندوق، از حق رأی خود استفاده کند. دارندگان واحدهای سرمایه‌ گذاری ممتاز نمی ‌توانند با درخواست ابطال واحدهای سرمایه‌ گذاری خود، سهم خود را از دارایی ‌های صندوق مطالبه کنند، ولی می ‌توانند واحدهای سرمایه‌ گذاری ممتاز خود را به دیگران واگذار کنند.

۴-۳- دارنده واحدهای سرمایه‌ گذاری عادی دارای حق رأی نیست و نمی ‌تواند در مجامع صندوق شرکت کند، بلکه می ‌تواند مطابق اساسنامه درخواست ابطال واحدهای سرمایه ‌گذاری را ارائه دهد و سهم خود را از دارایی ‌های صندوق پس از کسر بدهی ‌ها و سایر هزینه ‌ها (معادل خالص ارزش روز واحدهای سرمایه ‌گذاری خود پس از کسر کارمزد ابطال) دریافت کند. در صورتی ‌که مجمع صندوق، رأی به تغییر اساسنامه یا امیدنامه (به ‌استثنای تغییر مدیر، مدیر ثبت، متولی و حسابرس) دهد، این تغییرات ۳۰ روز بعد از اعلام، اعمال می ‌شود تا دارندگان واحدهای سرمایه ‌گذاری عادی، فرصت کافی برای تصمیم‌ گیری برای ادامه‌ سرمایه ‌گذاری یا ابطال واحدهای سرمایه‌ گذاری خود داشته باشند. طی مدت ۳۰ روز یاد  شده، اساسنامه و امیدنامه قبلی کماکان حاکم خواهد بود. کاهش مدت یادشده با تقاضای مدیر یا متولی صندوق و تأیید سبا امکان‌پذیر است. سبا در صورتی با کاهش مدت یادشده موافقت خواهد کرد که تشخیص دهد این امر با اصل حفظ منافع و حمایت از سرمایه‌گذاران صندوق در تعارض نیست.

۴-۴- واحدهای سرمایه‌گذاری ممتاز صندوق دست کم ۱۰درصد حداقل واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق، در ابتدای تأسیس صندوق و قبل از پذیره‌نویسی اولیه واحدهای سرمایه‌گذاری عادی صندوق، تماماً به صورت نقد توسط مؤسسان خریداری شده و وجوه مربوطه به حساب بانکی صندوق در شرف تأسیس واریز شده است. هویت مؤسسان که مطابق اساسنامه حق رأی دارند، در هنگام پذیره‌نویسی اولیه منتشر شده است. هویت دارندگان واحدهای سرمایه‌گذاری ممتاز که مطابق اساسنامه حق رأی دارند، هر ساله در گزارش‌های مالی سالانه صندوق درج می‌شود.

ارسال نظر

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
8 + 2 =

پربازدیدترین

آخرین‌های فرهنگ سرمایه گذاری